In het Franse zuid-westen ontstonden de eerste groepen Calvinisten in het midden van de 16e eeuw. Hun kritiek op de katholieke Kerk was nagenoeg dezelfde als de katharen enkele eeuwen voordien. De nieuwe godsdienst keeg direct veel aanhangers in Albi en omgeving, wat niet erg naar de zin van de Kerk was. katharina de Médici wilde korte metten maken met de « ketters »: italiaance huursoldaten werden in het palais de Berbie gelegerd; de kosten van de bezetting moesten door de protestanten zelf worden betaald.
In 1572 nam de repressie toe: na de St Bartolomeusnacht, gooide men in Albi en Gaillac Hugenoten in de Tarn, waar ze afgemaakt werden door de vissers. De protestanten vluchtten naar een aantal kleinere steden, waar ze vlug de meerderheid van de bevolking uitmaakten. Van dan af was het oorlog, stad tegen stad. Zo zullen de Hugenoten van Bruniquel tevergeefs proberen het katholieke Castelnau-de-Montmiral in te nemen; Cordes, dat gedurende de kruistochten tegen de katharen alle belegeringen weerstond, werd nu herhaaldelijk ingenomen, en verwisselde dus telkens van kamp.
Het Edict van Nantes (1598) luidde een periode van godsdienstvrijheid in, waarbij de Hugenoten een 100-tal vestingsstadjes mochten behouden, o.a. Montauban, Saint-Antonin-Noble-Val en Bruniquel. Door heroeping van het Edict van Nantes in 1685 verloren de Hugenoten hun godsdienstvrijheid. Het leger van de koning veroverde de protestantse vestingen één na één. Er bleef de Hugenoten niet veel keus over: zich bekeren tot het katholicisme of in de clandestiniteit hun godsdienst belijden.
De godsdienstoorlogen betekenden het abrupt einde van de rijkdom van het zuid-westen; de bastiden rond Albi zouden nooit geen welvaart meer kennen. De versterkte stadjes hebben daarentegen wel hun middeleeuwse structuur behouden: bezoek de bastides albigeoises met de auto, per fiets of motor, of te voet
Tekst en foto's: © Chambre en table d'hôtes Artichaud
