De artisjok is eigenlijk de bloemknop van een distelachtige plant; ze bestaat uit een steel, een heleboel bladeren, een bodem en hooi. De Provencaalse en Italiaanse zijn klein, soms paars, en daarvan eten we de bodem (gevuld, in slaatjes, als vulling voor ravioli's,...) en van heel jonge artisjokken het hart (bodem en binnenste blaadjes, kant en klaar te koop bij Italiaanse specialiteitenwinkels). De Bretoense artisjok is groter, vleziger en altijd groen; als je artisjokken koopt moeten ze stevig aanvoelen, goed gesloten zijn (eens de bloem geopend is ze niet meer lekker), zonder zwarte vlekken.
Bij het zoeken van een naam voor onze chambres en table d'hôtes heeft de artisjok ons geïnspireerd; omdat we houden van groenten, omdat we ze een mooie plant vinden, omdat wij die 'arti' met onze verzameling boeken en kunst associëren; en van de artichaut maakten we artichaud: een zonnig klimaat, een warm onthaal, een zuiderse keuken; en niet elke dag artisjok op het bord.
Snij de stelen en de onderste bladeren van de artisjok. In een grote kookpot water met het citroensap aan de kook brengen, de artisjokken naast elkaar op de bodem van de pot leggen, ze moeten volledig onder water staan, en gaar koken. Dat duurt ongeveer 45' tot 1u; ze zijn gaar als je zonder probleem een willekeurig blad kan lostrekken. Afgieten en laten uitlekken. Maak intussen in een kom de vinaigrette met peper, zout, 1 koffielepel mosterd, 8 soeplepels olie en 2 soeplepels azijn; goed kloppen met een vork, en er dan 4 eetlepels room onder kloppen.
Leg de lauwe of koude artisjok op een bord; doe de vinaigreatte in kleine kommetjes. Reken voor dit voorgerecht 1 artisjok en 1 kommetje met vinaigrette per persoon. En zet een grote kom op tafel voor de afgepeuzelde bladeren. En hopen maar dat de gasten weten hoe ze eraan kunnen beginnen. Niet met mes en vork dus, maar met de handen. Beginnen met de onderste bladeren los te trekken, en het 'vlees' dat onderaan zit even in de saus te soppen, en vervolgens eraf te peuzelen. Dat duurt wel even, de binnenste bladeren worden alsmaar kleiner, tot er niets meer aan te peuzelen valt; verwijder alle bladeren, dan ben je aan het 'hooi': dat verwijder je voorzichtig, met de handen en met je mes. Je houdt nu de 'bodem' over: deze eten we met mes en vork en de rest van de vinaigrette. Seizoen: voorjaar en zomer.
de herinnering aan mijn kinder- en jeugdjaren, toen ik elke zomer bij de Franse familie in Normandië op vakantie ging ''om Frans te leren''; daar kwamen heel andere gerechten op tafel dan thuis, maar ik vond ze heerlijk.
meer recepten
vragen
home