Het stadje Gaillac werd gesticht rond 970 aan de oevers van de Tarn rond de benedictijnenabdij Saint-Michel. De monniken spelen onmiddellijk een belangrijke rol in de ontwikkeling van de wijnbouw. De meest geschikte terreinen worden beplant met wijnstokken, de druivensoorten worden geselecteerd, en uitsluitend eiken fusten worden gebruikt voor het bewaren van de wijn. Ze graven ook een aantal wijnkelders, en organiseren het vervoer van de wijn over de Tarn, via de Garonne naar Bordeaux, en zo naar Noord-Europa. Daarmee zijn ze de grondleggers van een eerste periode van welvaart, te danken aan de wijn.
Een belangrijke stap naar verdere ontwikkeling waren de « vrijheden » aan de stad en zijn bewoners toegekend door de feodale heersers. In 1221 verlenen de abt van Saint-Michel en de graaf van Toulouse, die de macht over de stad deelden, een oorkonde waarbij de inwoners het recht krijgen zelf hun bestuurders – de « consuls » - aan te wijzen.
De kruistocht tegen de katharen, die heel de Languedoc in vuur en vlam zet, laat Gaillac tamelijk ongemoeid, ondanks een bezetting door de kruisvaarders. Wel worden de wallen gesloopt, en komt de stad onder het gezag van de Franse koning. De godsdienstoorlogen van de 16° eeuw daarentegen zijn verscheurend: gedurende 10 jaar spelen zich heel wat bloedige gevechten af in de stad, waarbij de protestantse minderheid werd afgeslacht. Zo werden in mei 1572 talrijke Hugenoten gewoon in de Tarn gekieperd vanuit een venster van de abdij; eens in het water werden diegenen die niet verdronken waren door schippers afgemaakt. Tussenin was er nog de honderdjarige oorlog tegen de Engelsen, en een hele reeks pestepidemies: 1388, 1475, 1531, 1629. De bevolking van Gaillac was nagenoeg uitgeroeid. Pas in de 20ste eeuw zouden stad en wijngaarden terug welvarend worden.
Gaillac is een typisch stadje uit het zuiden van Frankrijk. Met zijn 12000 inwoners, is het toch een belangrijke pool voor het omliggende platteland: een belangrijke lokale markt, ondersteunende diensten voor de wijnbouw, winkels en bouwmarkten, scholen en administraties. Het is leuk om in het centrum rond te wandelen en een bezoek te brengen aan een kerk of museum, maar evengoed om rustig een glaasje te drinken op een terrasje... Wat je niet mag missen: het marktplein met zijn fontein («griffoul»), het plein rond het gemeentehuis, de oever van de Tarn, de abdij Saint-Michel. Heb je wat meer tijd, loop dan zeker eens rond in de wijk «Le Portalet», achter de abdij, en zo naar het park «de Foucaud». En natuurlijk zijn er de musea.
Het Museum voor Schone Kunsten bevindt zich in het Chateau de Foucaud, een villa gebouwd naar Italiaans model, met een park aangelegd naar klassieke Italiaanse en Franse patronen. Ook de bijgebouwen (stallingen, orangerie, leespaviljoen) werden in dezelfde stijl gebouwd: het is een van de mooiste ensembles van de Midi. Het museum zelf herbergt werken van lokale grootheden.
De abdijgebouwen herbergen een aantal diensten en verenigingen verbonden met wijnbouw; ook de toeristische dienst is er gehuisvest. In de kelders van dit paleis werd een paar jaar geleden een nieuw museum ingericht, gewijd aan de plaatselijke geschiedenis, druiventeelt en alle ambachten betrokken bij het wijn maken en bewaren van wijn: glas, aardewerk...
Het natuurhistorische museum bestaat uit een buitengewone collectie fossielen, insecten en vogels, geschonken in 1912 door de verzamelaar, een mijnheer Philadelphe Thomas. Een groot deel van de verzameling - onder andere de kevers - komt uit het Grésigne-bos. Het museum is leuk, zowel voor volwassenen als kinderen.
Chambre d'hotes Artichaud ligt op 12 Km van Gaillac, temidden de Gaillac wijngaarden. Bij lekker eten hoort ook goede wijn: onze table d'hôte schenkt uiteraard alleen wijnen van Gaillac! En goed om weten: chambre d'hote Artichaud is één van de weinige logeeradressen in Frankrijk die het officiële wijnlabel "Vignoble et découverte" mag dragen. Een blik in Liliane's keuken?
De Gaillac wijnen zijn minder bekend buiten Frankrijk, ten onrechte: ze zijn lekker, hebben een goede prijs/kwaliteit verhouding en een rijke variatie. De kwaliteit van de wijn heeft te maken met de rijke gronden en het gunstige microklimaat. Wil je meer weten over de wijn van Gaillac: de druivenrassen, de wijnstreek en haar geschiedenis.
Wij willen graag onze favoriete adressen van wijnboeren met je delen, waar je ook Gaillac wijn kan proeven. Wij hebben ook prima tips om te wandelen of te fietsen in de wijngaarden
Tekst en foto's: © Chambre et table d'hôtes Artichaud
